logo

Leefstijl

Jaar Mannen Vrouwen
Percentage rokers onder 12-plussers, 2001-2012 (Bron: CBS)[Percentage][marker=0]
2001 37,4 29,3
2002 36,5 28,2
2003 34,3 27,3
2004 33,6 25,8
2005 33,8 25,3
2006 34,1 25,2
2007 30,7 25,2
2008 31,1 24,2
2009 30,9 23,3
2010 28,4 22,9
2011 29,2 22,0
2012 26,2 20,5

Gegevens afkomstig van POLS, gezondheid en welzijn, 2001-2009 en de Gezondheidsenquête, 2010-2012.
POLS: Permanent onderzoek Leefsituatie, gezondheid en welzijn (CBS)

Leefstijl van veel Nederlanders kan een stuk gezonder

De leefstijl van veel Nederlanders kan een stuk gezonder. Dit blijkt als we de vier belangrijkste leefstijlfactoren (roken, alcohol, beweging en voeding) op een rij zetten: tien procent drinkt te veel, een kwart rookt, een derde beweegt te weinig en zowat iedereen eet te weinig groente en fruit. Verschillende ongezonde gedragingen clusteren vaak bij dezelfde personen: rokers zijn vaker zware drinkers dan niet rokers. Ook mensen met overgewicht zijn vaker zware drinkers. De combinatie van roken, zwaar alcoholgebruik en/of overgewicht komt vaker voor onder de laagstopgeleiden dan onder de hoogstopgeleiden.

Trends in leefstijl zijn niet ongunstig

De trends in deze leefstijlfactoren zijn niet ongunstig. De laatste jaren is zowel het percentage rokers als het percentage mensen dat onvoldoende beweegt gedaald.

Hoger opgeleiden leven gezonder

Bij alle leefstijlfactoren zien we een sterke sociaaleconomische factor: hoe hoger opgeleid, hoe meer gezond gedrag. Zo is het percentage dagelijks rokers onder laagopgeleiden ongeveer anderhalf keer zo groot als onder hoogopgeleiden. Bovendien nam het verschil in dagelijks roken tussen hoger en lager opgeleiden tussen 1990 en 2012 licht toe.

Een kwart van de Nederlanders rookt

In 2012 rookte 23% van de mensen van 19 jaar en ouder wel eens of dagelijks: 26% van de mannen en 20% van de vrouwen [1]; volgens het COR rookte in 2012 26% van de Nederlanders van 15 jaar en ouder [2]. Het percentage rokers daalt al sinds lange tijd. De daling zette bij mannen eerder in dan bij vrouwen. In de jaren negentig behoorde het percentage rokende vrouwen in Nederland nog tot de hoogste van de Europese Unie. Nu is dat gemiddeld. Het percentage rokende mannen ligt in Nederland onder het EU-gemiddelde. Ook het percentage jongeren dat rookt daalt. Het percentage 10-19 jarigen dat rookt is afgenomen van 27% in 2000 tot 18% in 2012.

Meer informatie

Jaar Ooit In de laatste maand
Alcoholgebruik onder 12-18-jarige scholieren, 2001-2011 (Bron: Peilstationsonderzoek scholieren, Trimbos-instituut) [Percentage][marker=0]
1992 69 45
1996 79 55
1999 74 54
2003 85 58
2007 79 51
2011 70 43

Het merendeel van de Nederlanders drinkt alcohol; ruim 10% is zware drinker

In 2012 geeft 82% van de Nederlandse bevolking van 19 jaar en ouder aan wel eens alcohol te drinken: 88% van de mannen en 77% van de vrouwen. Deze percentages zijn redelijk stabiel de afgelopen jaren. In 2012 was ruim 10% van de Nederlanders van 19 jaar en ouder een zware drinker: 14% van de mannen en 7% van de vrouwen.

Ruim twee derde van scholieren heeft ervaring met alcohol

In 2011 heeft 70% van de scholieren in het voortgezet onderwijs wel eens alcohol gedronken en 43% dronk in de afgelopen maand. Deze percentages waren in voorgaande jaren hoger. Desondanks drinken Nederlandse jongeren nog steeds vaak vergeleken met jongeren in andere landen: 1 op de 5 dronk minstens tien keer alcohol in de afgelopen maand. Dit was meer dan de jongeren in de 35 andere Europese landen (9%).

Bijna een derde van de jongeren is binge drinker

Het percentage binge drinkers onder 12 tot en met 18-jarigen lag in 2011 op 30% [3]. Ruim 1000 jongeren van 16 jaar en jonger zijn in dat jaar in het ziekenhuis opgenomen vanwege een alcoholvergiftiging. Deze cijfers zijn van vóór de verhoging van de leeftijdsgrens voor alcohol naar 18 jaar.

Meer informatie

Meer zware drinkers onder laagopgeleiden op www.nationaalkompas.nl
Nederlandse jongeren internationaal aan kop met alcohol drinken op www.nationaalkompas.nl

Jaar 12 jaar en ouder
Lichamelijke activiteit onder 12-plussers, 2001-2012 (Bron: CBS) [Percentage][marker=0]
2001 52
2002 52
2003 54
2004 53
2005 55
2006 55
2007 56
2008 56
2009 56
2010 58
2011 58
2012 64

Gegevens afkomstig van POLS, gezondheid en welzijn, 2001-2009 en de Gezondheidsenquête, 2010-2012.
Percentage dat voldoet aan de Nederlandse Norm gezond Bewegen, zie http://nationaalkompas.nl/gezondheidsdeterminanten/leefstijl/lichamelijke-activiteit/normen-van-lichamelijke-in-activiteit/
Cijfer voor 2012 is hoger door andere berekeningswijze.

 

Twee derde van de Nederlanders beweegt voldoende

Ongeveer twee van de drie Nederlanders voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) voor hun leeftijdsklasse. Dit geldt ook voor 65-plussers [1]. Van de jongeren (van 12 tot 16 jaar) voldoet de helft aan de norm [4]. Toch bewegen zij meer dan volwassenen. De NNGB kent namelijk verschillende normen voor volwassenen, ouderen en jongeren. De afgelopen jaren zijn steeds meer mensen gaan voldoen aan de beweegnorm.

De helft van de Nederlanders sport wekelijks

Het aandeel Nederlanders dat wekelijks sport ligt al jaren rond de 50% [5-6]. Sportdeelname neemt af met de leeftijd. Bijna alle kinderen sporten minstens eens per maand, bij ouderen is dit een stuk lager [5].

Nog geen norm voor zitgedrag

Te veel zitten is niet goed voor de gezondheid. Er komen steeds meer aanwijzingen voor de gezondheidsrisico’s van sedentair gedrag. Een norm voor sedentair gedrag bestaat op het moment echter nog niet. Gemiddeld besteden kinderen op weekdagen buiten schooltijd zo'n twee uur per dag aan zittende en liggende activiteiten. Adolescenten (12-17 jaar) liggen/zitten gemiddeld 3,5 uur per dag na schooltijd [7]. Van de volwassenen zit een kwart meer dan 8,5 uur per dag. Dit is meer dan in andere Europese landen [8].

Meer informatie

Hoeveel mensen zijn voldoende lichamelijk actief? op www.nationaalkompas.nl

  Mannen, groente Vrouwen, groente
Consumptie van groente onder 25-plussers, 1987-2010 (Bron: VCP)[Gram per dag]
VCP 1987-1988 156 143
VCP 1992 135 128
VCP 1997-1998 121 113
VCP 2003 114 90
VCP 2007-2010 109 103

 VCP: Voedsel Consumptie Peiling

Nederlanders eten niet volgens de richtlijnen Goede voeding

Minder dan 10% van de volwassenen eet de aanbevolen 200 gram fruit per dag. Groente wordt nog minder gegeten: 5% eet de aanbevolen dagelijkse 200 gram. De consumptie van groente en fruit is sinds 1987-1988 gedaald. Maar de laatste jaren zien we een stabilisatie. Onder jongvolwassen vrouwen lijkt zelfs een gunstige trend te zijn ingezet voor groente en vis. De aanbevolen hoeveelheid vis wordt nu maar door twintig procent van de volwassenen gegeten. Ook de consumptie voedingsvezel is te laag. Tegelijkertijd is de inname van ongunstige verzadigde vetzuren bij meer dan 90% van de bevolking hoger dan de aanbevolen 10 energie%. Ook het zoutgebruik ligt ver boven het maximum van 6 gram per dag: mannen gebruiken dagelijks gemiddeld bijna 10 gram zout en vrouwen 7,5 gram. Een ongezond voedingspatroon is een belangrijke risicofactor voor een aantal chronische ziekten, waaronder sommige vormen van kanker, hartvaatziekten en diabetes.

Meer informatie

Voeding op www.nationaalkompas.nl
Voedselconsumptiepeilingen op www.rivm.nl

  1. Gezondheidsmonitor GGD'en, CBS en RIVM, 2012
  2. COR. Continue Onderzoek Rookgewoonten (COR) is een continue monitor over rookgedrag onder 20.000 volwassenen vanaf 15 jaar. De gegevens worden verzameld door TNS NIPO, tot en met 2012 in opdracht van STIVORO, vanaf 2013 het Trimbos-instituut.
  3. Laar MW van, Cruts AAN, Ooyen-Houben MMJ van, Meijer RF, Croes EA, Ketelaars APM, et al.Nationale Drug Monitor, 2012. Jaarbericht 2012. Trimbos-Instituut, 2013.
  4. POLS, gezondheid en welzijn (2001-2010) en Gezondheidsenquête (2010-2012) via CBS StatLine
  5. OBiN 2006-2011 http://www.veiligheid.nl/onderzoek/ongevallen-en-bewegen-in-nederland-obin
  6. Annet Tiessen-Raaphorst (red.), Remko van den Dool, Ria Vogels. Uitstappers en doorzetters.De persoonlijke en sociale context van sportdeelname en tijdsbesteding aan sport. Den Haag: SCP, 2014. http://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2014/Uitstappers_en_doorzetters
     
  7. Hendriksen I, Bernaards C, Hildebrandt V, Hofstetter H.Lichamelijke inactiviteit en sedentair gedrag in Nederland 2000-2011. In: Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2010/2011. Leiden: TNO, 2013.
  8. EC, Europese Commissie.Eurobarometer 412 Sport and physical activity. Brussel, 2014.
     

 

Menu