logo

Niet elke patiënt komt voor zichzelf op

Niet elke patiënt vindt de weg naar de zorgverlener

Kwetsbare mensen kunnen zelf vaak niet goed de weg naar de zorgverlener vinden. Omdat zorgverleners en voorzieningen zich steeds meer specialiseren, kunnen mensen die last hebben van een zeer uiteenlopende problematiek – zoals werkloosheid, verslaving en psychische problemen – nooit bij één instelling of één hulpverlener terecht. Kwetsbare mensen hebben per definitie al veel moeite om hun leven te zelf te sturen. De versnippering van de hulpverlening vergroot dit probleem [1 - 2].

Niet elke patiënt kan zelf de regie nemen

Ongeveer 25 tot 40 procent van de Nederlandse bevolking kan, wil of durft als patiënt geen actievere rol op zich te nemen [3 - 5]. Ook hier gaat het vaak om kwetsbare mensen (16). Vooral mensen met langdurige psychische problemen hebben moeite met eigen regie. Om succesvol te zijn in zelfmanagement hebben mensen niet alleen de juiste kennis en vaardigheden nodig, maar ook het vertrouwen en de motivatie om deze toe te passen in het dagelijks leven. Als kwetsbare mensen het gevoel krijgen dat ze zelfstandiger moeten zijn, kunnen ze hierdoor juist de controle verliezen [6].

Niet elke patiënt is mondig

De ene patiënt is mondiger dan de ander en niet iedereen heeft behoefte aan dezelfde ondersteuning [7]. Sommige patiënten hebben meer ondersteuning nodig bij het maken van keuzes of het vaststellen van hun behoeftes en wensen dan anderen [8]. Sommige patiënten kiezen er bewust voor om niet zelf de regie te nemen, zij laten dit liever over aan de zorgverlener [8 - 9]. De zorgverlener moet zich daarom flexibel opstellen, zodat de zorg steeds aansluit bij de persoon en de situatie [6].

Deze tekst is gebaseerd op het VTV-Themarapport Burgers en gezondheid.

  1. RMO. Kwetsbaar in kwadraat : krachtige steun aan kwetsbare mensen. Den Haag: Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling ; Sdu Uitgevers; 2001.
  2. Expertmeeting ‘Participatie en sociale uitsluiting’ ten behoeve van de VTV-2014(7 maart 2014).
  3. Nijman J, Hendriks M, Brabers A, de Jong J, Rademakers J. Patient Activation and Health Literacy as Predictors of Health Information Use in a General Sample of Dutch Health Care Consumers. Journal of health communication. 2014.
  4. van der Heide I, Uiters E, Zantinge E. Wat zijn de mogelijke oorzaken en gezondheidsgevolgen van weinig gezondheidsvaardigheden? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM;  http://www.nationaalkompas.nl/gezondheidsdeterminanten/leefstijl/gezondheidsvaardigeheden/wat-zijn-de-mogelijke-gezondheidsgevolgen-van-lage-gezondheidsvaardigheden/
  5. Pelikan J, Röthlin F, Ganahl K. Comparative report on health literacy in eight EU member states (The European Health literacy Project HLS-EU 2009-2012),. Vienna: HLS-EU consortium; 2012.
  6. Expertmeeting ‘Autonomie van burger en patiënt’ ten behoeve van de VTV-2014(20 februari 2014).
  7. van Campen C, editor. Kwetsbare ouderen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2011.
  8. Gast G, Spijkerman A, Schoemaker C. Preventie van chronische ziekten in risicogroepen. RIVM Rapport 260221004/2011. Bilthoven: RIVM; 2011.
  9. Veldheer V, Jonker J, van Noije L, Vrooman C. Een beroep op de burger : minder verzorgingsstaat, meer eigen verantwoordelijkheid? Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2012.

 

Home / Kansen en keuzes / Eigen regie niet haalbaar voor iedereen / Niet elke patiënt komt voor zichzelf op

Menu