logo

Leefstijl en overgewicht

Jaar Ex-roker, mannen Ex-roker, vrouwen Roker, mannen Roker, vrouwen
Trendscenario rokers en ex-rokers onder 20-plussers, 2012-2030[Percentage][marker=0][step=2]
2012                                35,2                                31,4                          26,5                         20,1
2013                                35,2                                31,6                          26,1                         19,8
2014                                35,2                                31,7                          25,7                         19,6
2015                                35,3                                31,9                          25,3                         19,3
2016                                35,2                                32,0                          25,1                         19,1
2017                                35,1                                32,2                          24,9                         18,9
2018                                35,1                                32,3                          24,6                         18,6
2019                                35,1                                32,4                          24,3                         18,4
2020                                34,9                                32,5                          24,1                         18,2
2021                                34,8                                32,6                          23,9                         18,0
2022                                34,8                                32,7                          23,5                         17,9
2023                                34,8                                32,6                          23,3                         17,8
2024                                34,7                                32,6                          23,1                         17,6
2025                                34,7                                32,6                          22,7                         17,5
2026                                34,5                                32,6                          22,6                         17,4
2027                                34,4                                32,6                          22,4                         17,2
2028                                34,4                                32,6                          22,1                         17,1
2029                                34,4                                32,6                          21,9                         17,0
2030                                34,3                                32,5                          21,7                         16,9

 

Percentage rokers blijft dalen

Het percentage rokers daalt gestaag sinds 2001, van ongeveer 1 op de 3 volwassen Nederlanders in de eerste jaren na 2000, tot 1 op 4 in 2012. In het trendscenario daalt het percentage volwassen rokers in de toekomst verder, van 23% in 2012 naar 19% in 2030. In het trendscenario gaan we uit van de laatst gemeten prevalentie rokers en van de kansen dat mensen (opnieuw) beginnen met roken en stoppen [1 - 2]. De kansen op stoppen zijn groter dan de startkansen, waardoor het percentage rokers daalt. Het percentage ex-rokers zal echter de eerste jaren nog wel blijven toenemen. Ex-rokers hebben nog een verhoogd risico bijvoorbeeld op longkanker. In het trendscenario is niet meegenomen dat ook de initiële kansen voor 15 jarigen om te beginnen met roken zullen dalen, wat wel waarschijnlijk is. Deze verwachting wordt gevoed door de laatste cijfers over trends onder jongeren [3]. Het percentage rokers kan dus sterker dalen dan nu geraamd.

Internationaal SimSmoke model voorziet minder sterke daling

Aan de andere kant is er ook een eerdere projectie gedaan die juist een minder sterke daling voorziet. Met het internationale model ‘SimSmoke’ zijn ook voor Nederland projecties gemaakt, uitgaande van gelijkblijvend beleid [4]. Deze projecties voorzien wel een daling in het percentage rokers, maar deze is minder groot dan wij voorzien. De studie van Nagelhout gebruikt echter informatie uit 1996 als basis voor het model. Sinds die tijd is het beleid gericht op rookpreventie geïntensiveerd. Zo is de prijs van sigaretten omhoog gegaan en is er een rookverbod in de horeca ingevoerd. Het ‘status quo policy’ model van SimSmoke is dan ook gebaseerd op een minder intensief beleid dan ons trendscenario en komt logischerwijs op een lagere verwachte daling.

Percentage zware drinkers blijft stabiel op 10%

In 2012 was ongeveer 10% van de 19-plussers te classificeren als 'zware drinker'. Van de mannen drinkt 14,1% minstens één keer per week zes glazen alcohol op een dag. Van de vrouwen drinkt 6,8% minstens één keer per week meer dan vier glazen. Het trendscenario komt voor 2030 ook uit op 10%. Onder jongeren daalt het percentage drinkers [3], en zal waarschijnlijk verder dalen. Daarbij verwachten we vooral dat jongeren later gaan drinken. De daling zal geen effect hebben op het percentage zware drinkers onder volwassenen. Onder ouderen neemt het alcoholgebruik mogelijk toe. Oudere generaties van nu drinken relatief weinig alcohol. Nieuwe generaties nemen hun drinkgewoonten mee als ze ouder worden. Ouderen (55+) met een alcoholprobleem vormen een relatief steeds grotere groep binnen de verslavingszorg [5]. Deze verwachting hebben we niet kunnen kwantificeren en is daardoor niet in het trendscenario meegenomen.

Geen veranderingen verwacht in beweeggedrag van mensen

Twee derde van de volwassenen (19-plussers) in Nederland beweegt voldoende. Zij bewegen minimaal 5 dagen per week een half uur lang matig intensief. Volgens het trendscenario zal in 2030 een zelfde percentage mensen voldoen aan de huidige norm gezond bewegen als in 2012.

Ook in 2030 is de helft van de Nederlanders te zwaar

De laatste jaren lijkt er een einde gekomen aan de jarenlange stijging in het percentage mensen met overgewicht [6-8]. Ook in andere westerse landen zijn steeds meer onderzoeken die laten zien dat de prevalenties stabiliseren [9]. Volgens het trendscenario stijgt de prevalentie van overgewicht dan ook niet verder. Maar we verwachten bij gelijkblijvend beleid geen afname. Dit betekent dat in 2030 48% van de 19-plussers overgewicht heeft. Er is veel discussie over de vraag of het percentage onder kinderen en jongeren van 4 tot 20 jaar ook stabiel blijft (op 13%). Sommige GGD-en laten zien dat het percentage overgewicht onder kinderen de laatste jaren niet meer stijgt en soms zelfs daalt [10], maar veel experts verwachten niet dat dit het landelijke beeld is.

  1. Willemsen MC, Hoogenveen RT, Van der Lucht F. New smokers and quitters. Transitions in smoking status in a national population. Eur J Public Health. 2002;12:136-8.
  2. Stivoro. Continu Onderzoek Rookgewoonten, 2011.
  3. Hamberg-van Reenen HH, Meijer SA (Redactie) Gezond opgroeien. Verkenning jeugdgezondheid. RIVM–rapportnummer: 270752001/2014. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2014.
  4. Nagelhout GE, Levy DT, Blackman K, Currie L, Clancy L, Willemsen MC. The effect of tobacco control policies on smoking prevalence and smoking-attributable deaths. Findings from the Netherlands SimSmoke Tobacco Control Policy Simulation Model. Addiction. 2012;107:407-16.
  5. Laar MW van, Cruts AAN, Ooyen-Houben MMJ van, Meijer RF, Croes EA, Ketelaars APM, et al. Nationale Drug Monitor, 2012. Jaarbericht 2012. Trimbos-Instituut, 2013.
  6. Lucht F van der, Polder JJ. Van gezond naar beter. Kernrapport van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2010. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2010.
  7. Dorsselaer S van, Looze M de, Vermeulen-Smit E, Roos S de , Verdurmen J, Bogt Tom ter, Vollebergh W. Gezondheid, welzijn en opvoeding van jongeren in Nederland. HBSC 2009. Utrecht: Trimbos instituut, 2010.
  8. CBS statline 2013.
  9. Rokholm B, Baker JL, Sørensen TI. The levelling off of the obesity epidemic since the year 1999--a review of evidence and perspectives. Obes Rev. 2010;11:835-46.
  10. Wilde JA de, Verkerk PH, Middelkoop BJC. Declining and stabilising trends in prevalence of overweight and obesity in Dutch, Turkish, Moroccan and South Asian children 3–16 years of age between 1999 and 2011 in the Netherlands. Arch Dis Child. 2014;99:46-51.



 

 

Home / Trends in de toekomst / Determinanten / Leefstijl en overgewicht

Menu